De dienst nucleaire geneeskunde (Dr. Georges Demonceau) van ons ziekenhuis nam in juni 2003 -als allereerste in België- een multimodaliteit scanner-toestel in gebruik. Dit toestel, dat drie types van scans combineert in één apparaat, laat toe om simultaan een conventionele scintigrafie (of gammacamera), een FDG-onderzoek (PET-scanner) en een Rx-onderzoek (CT-scanner) uit te voeren bij dezelfde patiënt.
Het voordeel van dit nieuwe toestel, en meer specifiek van het onderzoek met FDG is belangrijk : het bestudeert het metabolisme van het glucose in het lichaam. Glucose is de energiebron van de cellen ; de dode cellen gebruiken geen glucose; de levende cellen gebruiken ze in verhouding tot hun behoeften. In het menselijk lichaam gebruiken de hersencellen er het meest van én zij doen dit continu (zelfs tijdens onze slaap). De kankercellen die hieraan een enorme behoefte hebben, gebruiken glucose op een zeer intense wijze. De cellen die betrokken zijn bij een ontsteking, gebruiken eveneens veel glucose. Uitgaande van deze vaststelling, zullen de indicaties voor het onderzoek voortvloeien. Vermelden wij de meest belangrijke:
- de cancerologie in het algemeen :
Door het onderscheid te maken tussen gezonde cellen en kankercellen is het onderzoek zeer nuttig in alle stadia van kanker : men kan met één onderzoek het wel of niet voorkomen van kanker in het menselijk lichaam aantonen.
Men kan een juist bilan opstellen van zijn uitbreiding en zijn eventuele uitzaaiïng. Men kan zijn evolutie na de behandeling nagaan en men kan zelfs zeer vroegtijdig een eventueel recidief opsporen. Dit type onderzoek is in de huidige geneeskunde zo goed als onontbeerlijk geworden.
- het hart na een hartinfarct :
Het onderzoek met FDG kan de dode weefsels (die geen energie meer gebruiken) van de levende onderscheiden. Bij een hartinfarct (een afsluiting van een der bloedvaten van het hart) sterft een gedeelte van de hartcellen af maar andere blijven leven, zij het in moeilijke omstandigheden ; zij lijden aan een gebrek aan bloedtoevoer, dus aan zuurstof en gaan dit compenseren door meer glucose te gebruiken (en zullen dus meer zichtbaar zijn op het camerabeeld dan normale cellen). Deze cellen hebben geen of een geringe functie, maar behouden de mogelijkheid om te herstellen, indien de afsluiting van het bloedvat snel wordt opgeheven, door middel van een operatie of een catheterisatie. Aangezien het overleven en het comfort van de patiënt afhankelijk is van een goede functie van de overblijvende hartspier, is het van groot belang voor de patiënt, die een hartinfarct heeft ondergaan, dat een evaluatie kan gemaakt worden van de niet aangetaste hartspiercellen.
- de hersenfunctiestoornissen :
Het groot verbruik van glucose door de hersencellen laat beeldvorming van de hersenfunctie van een uitstekende kwaliteit toe: op deze manier kunnen functiestoornissen (zoals epilepsie, gedragstoornissen, dementia, ..) met grote nauwkeurigheid onderzocht worden.
- de inflammaties en de infecties :
Een verdenking van een infectie of een inflammatie kan voorkomen bij een persoon, die vermagert of zich onwel voelt zonder dat men in staat is de juiste oorsprong hiervan op te sporen. Dit onderzoek is momenteel het meest gevoelige om de ziektehaard op te sporen in het gehele lichaam. Het kan ook de evolutie van de aandoening volgen tijdens en na de behandeling.
Een verdenking van een infectie of een inflammatie kan voorkomen bij een persoon, die vermagert of zich onwel voelt zonder dat men in staat is de juiste oorsprong hiervan op te sporen. Dit onderzoek is momenteel het meest gevoelige om de ziektehaard op te sporen in het gehele lichaam. Het kan ook de evolutie van de aandoening volgen tijdens en na de behandeling.
Het feit van terzelfdertijd twee of drie van deze onderzoeken uit te voeren, laat toe, in een belangrijke mate, de mogelijkheden van diagnosestelling te verhogen, alhoewel de bestraling en de gevraagde inspanningen van de patiënt beperkt zijn : de bekomen beelden kunnen onmiddellijk en met elkaar vergeleken worden op hetzelfde beeldscherm en kunnen met elkaar gefusionneerd worden .
Aldus kan men :
a) uitgaande van één der onderzoeken, de juiste plaats bepalen, waarop de andere moeten uitgevoerd worden, hetgeen een vermindering van de onderzoekstijd en bestraling van de patiënt betekent.
b) de kwaliteit van de beelden verhogen door het gebruik van de beelden met de scherpste randen, teneinde de andere beelden te verduidelijken
c) op de anatomische beelden de abnormale haarden beter lokaliseren en opsporen door middel van onderzoeken die de functie bepalen : dit aspect van het onderzoek is bijzonder nuttig voor de chirurg, die nauwkeurig het letsel zal vinden alvorens te opereren. De pre-operatoire combinatie met een detectiecamera stelt de chirurgen van Zottegem in de mogelijkheid letsels met een diameter kleiner dan 5 mm weg te nemen !
d) de einddiagnose verfijnen door de combinatie (op het ogenblik van de interpretatie van de beelden) van de inlichtingen afkomstig van verschillende bronnen.
Een typisch voorbeeld van wat de scanner kan : door beeldsamenvoeging van 2 verschillende resultaten geeft de uiteindelijke foto (rechts) een precies en scherp beeld van de probleemzone.